Analiza finansowa firmy




  

Analiza wskaźnikowa: rentowności i płynności finansowej





Analiza wskaźnikowa
Analiza wskaźnikowa stanowi rozwinięcie wstępnej analizy sprawozdań finansowych. Jest ona szybką i efektywną metodą uzyskiwania wglądu w operacje gospodarcze i funkcjonowanie firmy, poprzez pryzmat kształtowania się określonych relacji finansowych. Relacje te stwarzają możliwość poznania i oceny faktów, zjawisk gospodarczych, opracowania sposobów usprawnienia działalności przedsiębiorstwa oraz poznania skutków ekonomiczno-finansowych proponowanych decyzji.
Analiza wskaźnikowa działalności podmiotów gospodarczych polega na obliczeniu odpowiednich indeksów finansowych i ich porównaniu z innymi wielkościami branży w której występuje dana jednostka gospodarcza.
Zestaw grup wskaźników wykorzystywanych w analizie finansowej jest bardzo szeroki. Do najczęściej stosowanych możemy zaliczyć:

    * wskaźniki rentowności, określane mianem wskaźników zyskowności , mierzą zdolność jednostki oraz jej poszczególnych składników do generowania zysku.
    * wskaźniki płynności charakteryzują zasoby aktywów obrotowych (kapitału pracującego), stanowiących podstawę bieżącej działalności przedsiębiorstwa oraz stopień jego wypłacalności.
    * wskaźniki sprawności działania dają obraz szybkości krążenia zasobów majątkowych, a zwłaszcza ich produktywności.
    * wskaźniki zadłużenia przedsiębiorstwa wyjaśniają źródła finansowania majątku, a zwłaszcza stopień udziału pomocy zewnętrznej (zobowiązań długo- i krótkoterminowych).

Sposoby kalkulacji wskaźników
Wszystkie wskaźniki wykorzystywane w analizie finansowej mogą być obliczane:

    * na podstawie danych wyrażających stan zjawiska na początku i końcu okresu sprawozdawczego; różnice między tak obliczonymi wskaźnikami pokazują zmiany w badanym zjawisku, będące wynikiem decyzji gospodarczych podejmowanych w ciągu okresu sprawozdawczego,
    * na podstawie wielkości średnich - ustala się je dzieląc sumę stanu na początku i końcu okresu sprawozdawczego przez 2.

W praktyce gospodarczej częściej wykorzystywane jest to pierwsze rozwiązanie, chociaż wybrane relacje ekonomiczne mogą i wtedy być liczone jako średnioroczne. Na przykład stan gotówki w kasie na początku i na końcu roku może być bardzo różny, stąd zaleca się zastosowanie wartości średniorocznej, by w ten sposób uzyskać wynik jak najbardziej realny.

Analiza wskaźnikowa nie jest wolna od pewnych ograniczeń. Najważniejszym z nich jest fakt, że bazuje ona wyłącznie na danych historycznych firmy. Jednak wraz z analizą otoczenia może ona służyć do przewidywania warunków działania przedsiębiorstwa w przyszłości.
Analiza wskaźnikowa jest użyteczna, jeżeli obliczone wskaźniki można porównywać z wielkościami normatywnymi z danej branży. Chodzi o to, aby móc określić nie tylko, czy rentowność, płynność, zadłużenie i efektywność firmy są na wysokim czy niskim poziomie oraz czy ulegają one poprawie, czy pogorszeniu, ale również jak przedsiębiorstwo radzi sobie na tle konkurentów, branży czy wyników najlepszego przedsiębiorstwa w danym sektorze gospodarki.

Metody analizy wskaźnikowej
W analizie wskaźnikowej stosuje się m.in dwie poniższe metody:

    * analizę porównawczą ,
    * analizę zmian w czasie.

W ramach analizy porównawczej dokonuje się porównania wskaźników w wybranym momencie. Ma ona na celu zbadanie, czy wskaźniki osiągają wysokie czy niskie wartości w porównaniu z innymi przedsiębiorstwami lub branżą jako całością.
Czasem jednak wartości dla konkretnego roku mogą być zakłócone przez czynniki nieprzewidziane, takie jak straty nadzwyczajne i nieoczekiwane zmiany cen, których powtórzenie jest mało prawdopodobne. Dlatego należy również analizować zmiany poziomu wskaźników w czasie.

Analiza zmian w czasie pozwala na śledzenie tendencji kształtowania się wartości poszczególnych wskaźników, umożliwiając zaobserwowanie pogarszania się wyników osiąganych przez firmę. Odchylenia od dotychczasowych trendów powinny być badane w celu upewnienia się, czy zmiany te mają charakter trwały, czy jednorazowy.
Wartości niektórych wskaźników mogą być lepsze niż wskaźniki średnie branżowe lub wskaźniki osiągane przez konkurentów. Jeżeli jednak wielkości ich mają tendencję spadkową, należy wskazać przyczynę, dlaczego ich wartości spadają oraz czy tendencja ta utrzyma się w przyszłości.

Analiza rentowności
Rentowność jest podstawowym czynnikiem warunkującym rozwój przedsiębiorstwa. Wyraża ją nadwyżka przychodów z działalności gospodarczej nad kosztami poniesionymi na osiągnięcie tych przychodów. Wskaźniki rentowności stanowią syntetyczną miarę, służącą ocenie sprawności i efektywności działania całego przedsiębiorstwa pod kątem realizacji jego podstawowych celów, jakimi są osiągnięcie zysku i wzrost. Wskaźniki rentowności informują o relacjach uzyskanego zysku do zaangażowanych w przedsiębiorstwie zasobów. Umożliwia to sprowadzenie do wspólnego mianownika różnorodnych efektów podjętych decyzji gospodarczych, czyniąc je w ten sposób bezpośrednio porównywalnymi. Trzeba jednak pamiętać o tym, że odzwierciedlając skumulowany wpływ różnych zjawisk i procesów, wskaźniki te nie informują o konkretnych przyczynach oraz przejawach nieprawidłowości występujących w przedsiębiorstwie. Kompleksowa analiza i ocena działalności firmy wymaga zatem stosowania różnych wskaźników.
Do wskaźników rentowności możemy zaliczyć:

    * wskaźnik rentowności brutto sprzedaży
    * wskaźnik rentowności netto sprzedaży
    * wskaźnik rentowności aktywów
    * wskaźnik rentowności kapitałów własnych.

Wskaźniki rentowności sprzedaży
Wskaźnik rentowności brutto sprzedaży jest relacją wyniku finansowego brutto (zysku brutto lub straty) do wartości sprzedaży. Wyliczając ten wskaźnik uzyskujemy informację o tym, ile zysku brutto (lub straty) przynosi jeden złoty uzyskanych przychodów ze sprzedaży.

Można również posłużyć się wskaźnikiem rentowności netto sprzedaży, który jest relacją wyniku finansowego netto do wartości przychodów ze sprzedaży. Wskaźnik ten informuje o tym, ile zysku netto uzyskuje się z jednego złotego przychodów ze sprzedaży. Im wartość tych wskaźników jest wyższa, tym efektywność finansowa firmy jest wyższa.

Wskaźniki rentowności aktywów i kapitałów własnych
Wskaźnik rentowności aktywów (ROA Return on Assets) określa zdolność aktywów jednostki do generowania zysku. Stanowi on relację zysku netto do aktywów ogółem. Wskaźnik ten informuje o wysokości zysku netto przypadającego na jednostkę aktywów.
Wskaźnik ROA informuje, jak efektywnie firma zarządza swoimi aktywami. Im wartość tego wskaźnika jest wyższa, tym korzystniejsza jest sytuacja firmy. Fakt, że jedne przedsiębiorstwa posiadają wyższy wskaźnik ROA od innych nie oznacza wcale, że muszą być od nich lepsze. Zależy to od typu przedsiębiorstwa i od branży, w której ono prowadzi działalność. W niektórych dziedzinach wskaźnik rentowności majątku jest niski (np. w kopalniach i hutach), a w innych (np. w handlu hurtowym) często jest bardzo wysoki.

Wskaźnik rentowności kapitału własnego (ROE Return on Equity) jest uznawany za najbardziej adekwatną miarę korzyści osiąganych przez właścicieli spółki. Jest on relacją miedzy zyskiem netto a kapitałem własnym, zaangażowanym w działalność gospodarczą. Określa on zatem efektywność zainwestowania kapitału własnego. Biorąc pod uwagę, że w gospodarce rynkowej kapitał własny może być zainwestowany w różne przedsięwzięcia, ocena efektywności zainwestowanego kapitału w dane przedsięwzięcie ma dla właściciela kapitału znaczenie podstawowe.

Etapy kalkulacji wyniku finansowego w przedsiębiorstwie
Na zamieszczonym obok schemacie możemy zaobserwować kolejne etapy wyliczania wyniku finansowego w podmiotach gospodarczych. Punktem wyjścia jest przychód ze sprzedaży, który koryguje się o poszczególne pozycje, aż do uzyskania zysku netto. Zysk netto jest kwotą, która może zasilić kapitał własny przedsiębiorstwa lub może być częściowo lub całkowicie zużytkowany w formie dywidendy przez właścicieli.

Analiza płynności finansowej
Ryzyko utraty płynności finansowej przez przedsiębiorstwo jest dodatkowym czynnikiem poważnie komplikującym zarządzanie. Kierownictwo przedsiębiorstwa stara się o zapewnienie jak najwyższej zyskowności, co jednak często powoduje obniżenie płynności finansowej.
Płynnością finansową nazywamy zdolność przedsiębiorstwa do regulowania bieżących zobowiązań. Ujmując to w sposób prosty, przedsiębiorstwo musi mieć w kasie lub w banku wystarczającą ilość środków pieniężnych, aby dokonać należytych wypłat. Jeżeli środków pieniężnych zabraknie, mówimy wówczas o utracie płynności finansowej.

Reklama: Sprawdź najtańsze chwilówki przez internet - szybko i wygodnie.

Utrata płynności grozi bardzo poważnymi skutkami dla firmy. Wiadomość o tym, że nasze przedsiębiorstwo jest niewypłacalne natychmiast dociera do kontrahentów. Dostawcy surowców i towarów od razu żądają zapłaty za dostarczony towar w gotówce, co pogłębia trudności płatnicze naszego przedsiębiorstwa. Odbiorcy wiedząc, że zarządzane przez nas przedsiębiorstwo znalazło się w trudnej sytuacji, oferują za kupowane towary niższe ceny, wychodząc z założenia, że firma w trudnej sytuacji zmuszona będzie do szybkiej sprzedaży własnych produktów i towarów. Banki przestają udzielać kredytów, a czasem nawet wstrzymują wypłatę kredytów już przyznanych. To wszystko sprawia, że nawet przejściowa utrata płynności może prowadzić do upadku firmy. Warto też pamiętać, że w przypadku nie wywiązywania się firmy z zobowiązań jeden z kontrahentów może wystąpić do sądu o ogłoszenie jej upadłości.

Wskaźniki płynności finansowej
Stopień płynności danego składnika aktywów zależy od tego, jak szybko może on zostać zamieniony na gotówkę, bez ponoszenia znacznych strat. Zarządzanie płynnością polega na synchronizowaniu wpłat i wypłat środków pieniężnych, w celu uniknięcia niewypłacalności w stosunku do naszych wierzycieli. Pomiar płynności jest istotnym zagadnieniem. Główny problem polega na tym, czy przedsiębiorstwo jest w stanie wypracować wystarczającą ilość gotówki, aby uregulować zobowiązania wobec wierzycieli. Wskaźniki płynności pozwalają na określenie stopnia wypłacalności przedsiębiorstwa.
W ramach tej grupy wskaźników wymienić można trzy wskaźniki najczęściej wykorzystywane w praktyce. Są nimi:

    * wskaźnik płynności bieżącej,
    * wskaźnik podwyższonej płynności (szybki),
    * wskaźnik płynności gotówki.

Wskaźnik płynności bieżącej
Wskaźnik płynności bieżącej jest najczęściej wykorzystywanym wskaźnikiem do oceny zdolności firmy do regulowania krótkoterminowych zobowiązań. Oblicza się go dzieląc wartość aktywów obrotowych przez krótkoterminowe (bieżące) zobowiązania.
Konstrukcja tego wskaźnika oparta jest na założeniu, że zdolność płatnicza firmy, a więc zdolność do terminowego regulowania zobowiązań zależy od rozmiarów posiadanego przez firmę płynnego majątku, a więc środków pieniężnych oraz innych składników aktywów obrotowych (bez krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych kosztów), które łatwo zamienić na gotówkę (zapasy, należności, krótkoterminowe papiery wartościowe). O dobrej płynności firmy świadczy taki stan, gdy wartość majątku obrotowego jest wyższa od wielkości zobowiązań bieżących, a więc gdy wartość tego wskaźnika jest wyższa od 1. Doświadczenia praktyczne wskazują, że wartość wskaźnika bieżącej płynności w większości wypadków powinna mieścić się w przedziale od 1,2 do 2,0.

W firmie, która ma trudności z regulowaniem bieżących zobowiązań poziom wskaźnika bieżącej płynności będzie wykazywał tendencję spadkową. Niski poziom tego wskaźnika (np. w porównaniu z innymi firmami tej samej branży) jest poważnym sygnałem informującym o możliwości wystąpienia trudności płatniczych.
Również zbyt wysoki poziom tego wskaźnika wpływa negatywnie na sytuację finansową firmy. Mówi się wówczas, że w firmie występuje nadpłynność finansowa. Jest to stan firmy, w której występuje nadmierny zasób środków pieniężnych, który nie jest inwestowany w różne przedsięwzięcia. Taki stan prowadzi do obniżenia rentowności w firmie.

Wskaźniki podwyższonej płynności i płynności natychmiastowej
Drugi z omawianych wskaźników - wskaźnik podwyższonej płynności wyraża relację pomiędzy aktywami obrotowymi pomniejszonymi o wartość zapasów i krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych kosztów a zobowiązaniami krótkoterminowymi. Konstrukcja tego wskaźnika opiera się na założeniu, że zapasy są najmniej płynnym składnikiem aktywów obrotowych, stąd gdy zajdzie potrzeba szybkiego uregulowania wymaganych zobowiązań, istnieje duże prawdopodobieństwo, że upłynnienie tego składnika aktywów pociągnie za sobą trudności, lub nie będzie w całości możliwe. Jeżeli zatem w strukturze aktywów obrotowych dominują zapasy, to poprzednio omawiany wskaźnik może mylnie informować o rzeczywistej płynności firmy.
O dobrej płynności firmy można mówić, gdy poziom tego wskaźnika mieści się w przedziale od 1,0 do 1,2.

Dalszym pogłębieniem oceny bieżących możliwości płatniczych przedsiębiorstwa może być wskaźnik płynności gotówkowej (natychmiastowej).
Jest on relacją najbardziej płynnych środków obrotowych do zobowiązań bieżących. Wyjaśnia on zatem, jaką kwotę wymagalnych zobowiązań pokryć może przedsiębiorstwo z bezpośrednio dostępnych środków płatniczych. Nie przesądza on jednak o stopniu wypłacalności przedsiębiorstwa, a jedynie sygnalizuje jego sprawność płatniczą. Wskaźnik płynności gotówkowej jest wykorzystywany do celów wewnętrznych zarządzania, w związku z czym nie ustala się dla niego norm wartości.



Strona główna

Pojęcie, przedmiot, rodzaje i metody analizy finansowej

Analiza wstępna bilansu i rachunku wyników cz.1

Analiza wstępna bilansu i rachunku wyników cz.2

Analiza wskaźnikowa: rentowności i płynności finansowej

Analiza wskaźnikowa – sprawności działania, zadłużenia, rynku kapitałowego

Rachunek przepływów pieniężnych

Metoda pośrednia rachunku przepływów pieniężnych

Metoda bezpośrednia rachunku przepływów pieniężnych

Formuła progu rentowności

Wartość pieniądza w czasie

Rachunek opłacalności inwestycji

Analiza wartości dla akcjonariuszy krok po kroku

Copyright © 2010 - 2013