Analiza finansowa firmy



  

Metoda pośrednia rachunku przepływów pieniężnych





Punkt wyjścia rachunku przepływów sporządzanego metodą pośrednią
Z doświadczenia krajów Unii Europejskiej wynika, że bardziej rozpowszechnioną w rachunku przepływów pieniężnych jest METODA POŚREDNIA, która jest mniej pracochłonna. W tej metodzie strumień środków pieniężnych netto z działalności operacyjnej określany jest jako suma zysku netto i wartości korygujących z bilansu, powiększonych o amortyzację.
Punktem wyjścia do wyliczenia zmiany stanu środków pieniężnych w metodzie pośredniej jest wynik finansowy netto wyznaczony, zgodnie z zasadami rachunkowości, memoriałowo. Wynik finansowy netto doprowadza się do poziomu "wyniku kasowego", korygując przychody i koszty o kwoty, które nie wpłynęły lub nie zostały wydane w danym okresie sprawozdawczym oraz uzupełniając o wydatki, które nie znajdują odzwierciedlenia w rachunku zysków i strat, natomiast zwiększają wartość aktywów w bilansie. Dane o tych wartościach wynikają z bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej.
Grupy korekt w przepływach z działalności operacyjnej
Korekty można podzielić na następujące grupy:

    * eliminację (dodanie) kosztów, które nie stanowiły wydatków w danym okresie, jak np. amortyzacja lub koszty jeszcze nie zapłacone, które znalazły swoje odzwierciedlenie we wzroście zobowiązań,
    * uwzględnienie (odjęcie) wydatków, które nie są kosztami danego okresu, gdyż zwiększyły wartość aktywów (spowodowały wzrost stanu zapasów lub rozliczeń międzyokresowych kosztów),
    * eliminacja (odjęcie) przychodów, które nie spowodowały wpływu środków pieniężnych (znajdują swoje odzwierciedlenie w bilansie w postaci wzrostu stanu należności),
    * uwzględnienie (dodanie) wpływów, które nie są konsekwencją przychodów (wynikają na przykład ze wzrostu zobowiązań).

Wpływy a przychody, wydatki a koszty
Jedną z istotnych pozycji korygujących zysk jest amortyzacja, która jest kosztem, natomiast nie jest wydatkiem. Amortyzacja księgowa zaniża zysk netto, który w podejściu czysto kasowym byłby o jej wartość wyższy.
Przykład amortyzacji doskonale uświadamia konieczność wyraźnego odróżniania w cash flow wpływów pieniężnych od przychodów w sensie księgowym oraz wydatków od kosztów. Cash flow przedstawia bowiem faktyczne przepływy pieniężne, o których dane księgowe nie informują wprost np. pożyczki. W tym fakcie tkwi zasadnicza przyczyna występowania w metodzie pośredniej szeregu pozycji korygujących zysk netto oraz ukrytych, przeprowadzonych poza sprawozdaniem, korekt szczegółowych w metodzie bezpośredniej. Generalnie przedstawione korekty dokonywane są według zasad omówionych poniżej.
Dodatnie zmiany aktywów wykazuje się jako korekty ze znakiem minus, natomiast ujemne zmiany aktywów ze znakiem plus. W przypadku zmiany pasywów zasady są odwrotne. Ponadto eliminuje się z wyniku zyski lub straty ze sprzedaży aktywów trwałych i inwestycji krótkoterminowych, natomiast uwzględnia się rzeczywiste wpływy z tego tytułu i wydatki poniesione na ich zakup. Następnie przenosi się do drugiego i trzeciego segmentu rachunku przepływów pieniężnych transakcje dotyczące działalności inwestycyjnej i finansowej, aby pokazać rzeczywiste kwoty przepływów w podziale na rodzaje działalności: operacyjną, inwestycyjną i finansową.

Amortyzacja
Przyjrzyjmy się teraz korektom wyniku finansowego w metodzie pośredniej przy obliczaniu przepływów pieniężnych:
a. amortyzacja:
Korekta o amortyzację aktywów trwałych ma na celu wyeliminowanie z wyniku finansowego kwoty, która w danym okresie została zaliczona do kosztów działalności, jednak nie została wydatkowana. Rzeczywiste wydatki na nabycie aktywów trwałych zostaną pokazane w segmencie działalności inwestycyjnej.

Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych
b. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych:
Zrealizowane różnice kursowe powstają w momencie, gdy przedsiębiorstwo otrzymuje zapłatę należności lub dokonuje zapłaty zobowiązań wyrażonych w walutach obcych.
Dodatnie zrealizowane różnice kursowe dotyczące działalności inwestycyjnej odejmuje się od wyniku finansowego netto w pierwszym segmencie i wykazuje w segmencie działalności inwestycyjnej, natomiast zrealizowane różnice ujemne dodaje się w segmencie pierwszym a odejmuje w części dotyczącej przepływów z działalności inwestycyjnej. W analogiczny sposób przenosi się zrealizowane różnice kursowe dotyczące działalności finansowej.
Nie zrealizowane różnice kursowe, wynikające z wyceny zobowiązań i należności na dzień bilansowy wyrażonych w walutach obcych nie powodują przepływu środków pieniężnych, oddziałują natomiast na wynik finansowy jako przychody lub koszty finansowe. Ten wpływ eliminowany jest jednak poprzez korektę rozrachunków dotyczących działalności operacyjnej, dlatego też nie wymaga on korekty w tym miejscu.
Kwoty dotyczące działalności inwestycyjnej i finansowej powinny jednak być wyeliminowane, gdyż wyniku finansowego nie koryguje się o rozrachunki dotyczące tych działalności i nie może zadziałać tu mechanizm "samoczynnej eliminacji" różnic kursowych.
Ujemne nie zrealizowane różnice kursowe, dotyczące działalności inwestycyjnej lub finansowej, dodaje się do wyniku finansowego netto, a dodatnie odejmuje się, by zneutralizować wpływ na wynik wyceny, która nie pociąga za sobą przepływu gotówki.

Nie zrealizowane różnice kursowe, wynikające z wyceny środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, faktycznie zmieniają wartość środków pieniężnych, wykazanych w bilansie, lecz zmiana ta nie wynika z przepływów gotówki, a jedynie z wahań kursów walut, dlatego też w rachunku sporządzonym metodą bezpośrednią nie będą wykazane zwiększenia, czy też zmniejszenia stanu, spowodowane zmianą kursów walut. Aby pokazać rzeczywistą kwotę przepływów – zgodną z metodą bezpośrednią – należy wyeliminować te różnice z działalności operacyjnej. Taka korekta spowoduje, że wartość przepływów pieniężnych będzie różna od bilansowej zmiany stanu środków pieniężnych, na którą wpłyną również różnice kursowe z wyceny. W owym układzie rachunku przepływów pieniężnych w pozycji E "Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym: zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych" wyodrębnia się kwotę, która powinna różnić te kategorie, przez co możliwe będzie sprawdzenie zgodności wartości wyliczonych w rachunku przepływów pieniężnych ze zmianą wykazaną w bilansie.

Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)
c. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy):
Dywidendy wypłacone z zysku, przeznaczonego do podziału nie będą eliminowane w tej części, natomiast zostaną odjęte w segmencie działalności finansowej. W tym punkcie należy odjąć otrzymane odsetki i dywidendy (dodane do przychodów w rachunku zysków i strat) oraz wykazać je w segmencie działalności inwestycyjnej, natomiast wartość odsetek wypłaconych należy przesunąć (dodać) z działalności podstawowej do działalności finansowej (gdzie należy je wykazać ze znakiem minus). Korekty wymagają kwoty zarachowane zgodnie z zasadą memoriałową, gdyż część nie wypłacona lub jeszcze nie otrzymana została zatrzymana w rozrachunkach i będzie korygowana wraz z nimi.

Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej
d. Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej:
Ta korekta ma spełniać dwa zadania: po pierwsze wyeliminować kwoty, które nie spowodowały przepływu gotówki, a zostały ujęte w rachunku zysków i strat, po drugie "oczyścić" część operacyjną z transakcji, dotyczących składników działalności inwestycyjnej.
W korekcie tej należy wyeliminować z działalności operacyjnej wyniki na sprzedaży składników działalności inwestycyjnej, na które składają się przychody pomniejszone o wartość księgową sprzedawanych aktywów (która nie stanowi wydatku danego okresu) tak, by później w segmencie działalności inwestycyjnej pokazać rzeczywiste wpływy z tytułu sprzedaży. Wraz z "przesunięciem" przychodów konieczne jest również uwzględnienie odpowiadających im rozrachunków, które są rezultatem odroczenia wpłat gotówkowych.
Trzeba również pamiętać o konsekwentnym wykazywaniu wpłat z tytułu działalności inwestycyjnej w pełnej kwocie, wraz z podatkiem od towarów i usług lub w kwocie netto, jeżeli płatności wszystkich podatków zostały zaliczone do działalności operacyjnej.
W tym punkcie należy również skorygować wynik finansowy o straty poniesione z tytułu likwidacji składników działalności inwestycyjnej, koszty powstałych niedoborów i przekazanych darowizn – te wartości należy dodać do wyniku. Odjąć natomiast trzeba ujawnione nadwyżki i otrzymane darowizny – za wyjątkiem darowizn otrzymanych w postaci środków trwałych, które od 1 stycznia 2002 roku zaliczane są do rozliczeń międzyokresowych przychodów, a tym samym nie wpływają na wynik finansowy.

Zmiana stanu rezerw
e. Zmiana stanu rezerw:
Korektą objęte powinny być tylko te rezerwy, które wpłynęły na wysokość wyniku finansowego netto. Są to rezerwy na przyszłe zobowiązania, których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować, rezerwy na prawdopodobne straty z transakcji gospodarczych w toku, rezerwy na świadczenia emerytalne oraz rezerwy na restrukturyzację, które zostały zaliczone do kosztów działalności podstawowej lub pozostałej działalności operacyjnej. Ponadto korektą powinna być objęta rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, która wpływa na wysokość obowiązkowego obciążenia wyniku finansowego. Nie uwzględnia się natomiast rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego, rozliczanej z kapitałem własnym, gdyż nie wpływa ona na wynik finansowy bieżącego okresu.
Zwiększenie stanu rezerw w danym okresie obrachunkowym ujmuje się w korektach ze znakiem plus, a zmniejszenie ze znakiem minus.

Zmiana stanu zapasów
f. Zmiana stanu zapasów:
W tej korekcie należy uwzględnić wydatki, które nie znalazły swojego odzwierciedlenia w rachunku zysków i strat, gdyż zwiększyły one stan zapasów w bilansie (kwotę tę trzeba odjąć), jak również wpływające na wynik bieżącego okresu koszty, które wynikają ze zmniejszenia stanu zapasów, a nie z bieżących wydatków (korekta "in plus"). Eliminując wpływ zmiany zapasów na przepływy gotówki, bierze się pod uwagę kwoty wykazane w bilansie, czyli kwoty już uwzględniające odpisy aktualizujące.

Zmiana stanu należności
g. Zmiana stanu należności:
Korekta należności polega na eliminacji z wyniku finansowego kwot, które zostały zarachowane jako przychody, lecz nie wpłynęły jeszcze na zwiększenie stanu gotówki. Wzrost stanu należności w korektach wykazuje się ze znakiem minus, natomiast zmniejszenie ze znakiem plus. Wyznaczając zmianę stanu należności bierze się pod uwagę kwoty wykazane w bilansie, a więc pomniejszone o odpisy aktualizacyjne. Na wartość należności wpływają nie tylko odpisy aktualizacyjne, lecz również różnice kursowe z wyceny na dzień bilansowy, zarówno dodatnie, jak i ujemne. Ich wpływ zostanie wyeliminowany poprzez korektę należności, dlatego też nie była konieczna odrębna korekta. Korekta nie dotyczy należności z działalności inwestycyjnej lub finansowej, gdyż ich wpływ nie jest uwzględniany w działalności operacyjnej, a w odpowiednich segmentach wykazywane będą rzeczywiste wpływy i wydatki – nie będą więc one wymagały korekty.

Zmiana stanu zobowiązań
h. Zmiana stanu zobowiązań:
Korekta zobowiązań eliminuje z wyniku finansowego wartości, które zmniejszyły wynik okresu, lecz nie spowodowały wydatku gotówki. Wydatek nastąpi w momencie nadejścia terminu płatności. Podobnie jak w przypadku należności korekta zobowiązań uwzględni również wpływ różnic kursowych z wyceny bilansowej. Nie uwzględnia się w tej pozycji zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek, gdyż wykazywane są one w działalności finansowej.
Obecnie korekta zobowiązań nie wymaga wyodrębnienia zobowiązań z tytułu podatku dochodowego, gdyż obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego doprowadza się do poziomu kwoty faktycznie zapłaconej poprzez korektę o rezerwę lub aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, a następne uwzględnia się stopień uregulowania zobowiązań.

Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych
i. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych:
Korekta rozliczeń międzyokresowych powinna dotyczyć tylko tych pozycji, które wpłynęły na wynik finansowy, lecz nie spowodowały przepływu gotówki, albo spowodowały przepływ gotówki, mimo że nie zostały wykazane w rachunku zysków i strat, lecz zostały uwzględnione w bilansie.

Generalnie korekta in plus dokonywana w tej pozycji powinna uwzględniać zmniejszenia stanu rozliczeń międzyokresowych czynnych kosztów, zwiększenia rozliczeń międzyokresowych biernych kosztów oraz zwiększenia rozliczeń międzyokresowych przychodów. Odjąć należy zwiększenie stanu rozliczeń międzyokresowych czynnych kosztów lub zmniejszenie rozliczeń międzyokresowych biernych kosztów oraz zmniejszenie rozliczeń międzyokresowych przychodów. Od tej zasady jest jednak kilka wyjątków.
Przy wyliczaniu zmiany stanu rozliczeń międzyokresowych nie bierze się pod uwagę, podobnie jak w przypadku rezerw, aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczących pozycji rozliczanych z kapitałem własnym, gdyż kwoty te nie wpływają na wynik finansowy. Nie należy również uwzględniać rozliczeń międzyokresowych przychodów, powstałych w wyniku darowizny środków trwałych, gdyż nie pociągają one za sobą zmiany stanu środków pieniężnych, chociaż już same środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie nabycia środków trwałych, również wykazywane jako rozliczenia międzyokresowe przychodów trzeba już uwzględnić.

Inne korekty
j. Inne korekty:
Kwota aktualizacji wartości środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji, którą należy uwzględniać w korektach rachunku przepływów pieniężnych, powinna być równa kwocie wykazanej w rachunku zysków i strat jako pozostałe koszty operacyjne, czyli nie uwzględnia się tu zmniejszenia wartości aktywów trwałych, których wartość wcześniej została zaktualizowana poprzez odniesienie kwot podwyższających wartość na kapitał z aktualizacji wyceny (nie była ujęta w rachunku zysków i strat). W tej pozycji wykazane powinny być również odpisy aktualizujące wartość krótkoterminowych aktywów finansowych, gdyż wpłynęły one na wysokość kosztów finansowych bieżącego okresu, a nie spowodowały przepływu gotówki. Jako pozostałe korekty wykazuje się wartość umorzonych kredytów i pożyczek: udzielonych – jako korektę dodatnią, a zaciągniętych – jako korektę ujemną.




Strona główna

Pojęcie, przedmiot, rodzaje i metody analizy finansowej

Analiza wstępna bilansu i rachunku wyników cz.1

Analiza wstępna bilansu i rachunku wyników cz.2

Analiza wskaźnikowa: rentowności i płynności finansowej

Analiza wskaźnikowa – sprawności działania, zadłużenia, rynku kapitałowego

Rachunek przepływów pieniężnych

Metoda pośrednia rachunku przepływów pieniężnych

Metoda bezpośrednia rachunku przepływów pieniężnych

Formuła progu rentowności

Wartość pieniądza w czasie

Rachunek opłacalności inwestycji

Analiza wartości dla akcjonariuszy krok po kroku

Copyright © 2010 - 2013